onkonet.pl » dla pacjentów » inf. o nowotworach » nowotwory przew. pokarmowego » rak przełyku
rozmiar czcionki:  A  A  A
main banner
Sposób wyszukiwania w Onkonet.pl jest identyczny
jak dla wyszukiwarki Google
leczenie bólu - nowy dział

Rak przełyku

Wstęp i epidemiologia

Rak płaskonabłonkowy przełyku jest najczęstszym nowotworem złośliwym tego narządu. Stanowi około 90% wszystkich nowotworów złośliwych przełyku.

W pozostałych 10% przypadków mamy do czynienia z rakiem gruczołowym przełyku. Ten typ nowotworu występuje najczęściej w jego dolnym odcinku i ma związek z zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku (tzw. przełyk Barretta).

Rak przełyku jest na 13 pozycji pod względem częstości zachorowań na nowotwory złośliwe u mężczyzn i 34 pozycji u kobiet. W roku 2005 zarejestrowano 1013 nowych zachorowań u mężczyzn i 248 u kobiet. Liczba zgonów na ten nowotwór w roku 2005 wynosiła odpowiednio: 1132 przypadki u mężczyzn i 303 przypadki u kobiet.

Spis treści:

1 Wstęp i epidemiologia
2 Czynniki ryzyka
3 Objawy raka przełyku
4 Diagnostyka
   4.1 Badania endoskopowe
   4.2 Badania radiologiczne
   4.3 Tomografia komputerowa
   4.4 Badania USG
5 Klasyfikacja
   5.1 Klasyfikacja TNM
   5.2 Klasyfikacja histopatologiczna
6 Leczenie
   6.1 Chirurgiczne
   6.2 Radioterapia, Chemioterapia, Leczenie skojarzone
   6.3 Schematy chemioterapii
   6.4 Leczenie paliatywne
7 Rokowania
8 Inne materiały na temat raka przełyku

Czynniki ryzyka

Do najważniejszych, najczęstszych czynników ryzyka zachorowania na raka przełyku należy picie wysokoprocentowego alkoholu i palenie nikotyny, zwłaszcza rozpoczęte w młodym wieku. Do innych czynników ryzyka należą: narażenie na substancje uszkadzające nabłonek przełyku, długotrwałe spożywanie ostrych przypraw, nieświeżych warzyw i owoców (zawierają szkodliwe nitrozaminy), uszkodzenia wywołane czynnikami chemicznymi (kwasy, zasady), uszkodzenie termiczne (oparzenia gorącymi potrawami). Ryzyko powstania raka w przełyku bliznowatym, pooparzeniowym, jest około 1000 razy większe niż w przeciętnej populacji.

Do czynników ryzyka związanych z dietą należy niedobór pokarmowy witamin A, B2, C i E oraz pierwiastków śladowych, takich jak cynk, magnez, mangan, molibden.

Czynnikiem ryzyka zachorowania na raka przełyku jest występowanie zespołu Plummer-Vinsona i Petterson-Kelly, które charakteryzują anemią sideropeniczną, zapaleniem zanikowym języka (glossitis) i zmianami zapalnymi przełyku (esophagitis). Nowotwór ten występuje także częściej u chorych z Tylosis palmaris. Choroba ta charakteryzuje się nadmiernym rogowaceniem stóp i dłoni oraz współistnieniem brodawczaków przełyku.

Uszkodzenie nabłonka przełyku spowodowane kwasem solnym w niewydolności wpustu żołądka (choroba refleksowa np. w przepuklinie rozworu przełykowego) powoduje powstanie przemiany nabłonka płaskiego w nabłonek gruczołowy i powstawanie raka gruczołowego dolnego odcinka przełyku i połączenia przełykowo-żoładkowego. Ten typ nowotworu jest często zaliczany jako rak przełyku lub jako rak żołądka. Ze względu na rodzaj nabłonka, z którego powstaje i umiejscowienie stanowi bardzo często trudny problem kliniczny. Nie jest związany z paleniem papierosów, natomiast pośredni wpływ na jego występowanie ma otyłość, powodująca przepuklinę rozworu przełykowego która umożliwia z kolei zarzucanie treści żołądkowej do przełyku.

Zakażenie błony śluzowej żołądka Helicobacter pylori (H.pylori) nie jest związane z powstawaniem raka gruczołowego przełyku, a wręcz przeciwnie: zakażenie to prowadzi do zmian zanikowych błony śluzowej żołądka, co powoduje zmniejszenie wydzielania zarówno kwasu solnego jak i pepsyny.

Objawy kliniczne raka przełyku

Rak przełyku szerzy się zarówno wzdłuż ściany (typ ząbkowaty, typ wrzodziejący) jak i wszerz (typ lejkowaty). Typ lejkowaty częściej i szybciej doprowadza do zamknięcia światła przełyku i powstania związanych z tym zaburzeń połykania (dysfagia). Objaw ten jest najczęstszym objawem klinicznym w przypadku raka przełyku. Jednak ze względu na fakt, że przełyk jest narządem bardzo rozciągliwym, zaburzenia połykania pojawiają się gdy guz obejmuje większość obwodu ściany tego narządu.

Wyróżniamy cztery stopnie dysfagii:
I stopień – możliwość połykania pokarmów stałych
II stopień – możliwość połykania tyko pokarmów rozdrobnionych
III stopień – możliwość połykania tylko pokarmów płynnych
IV stopień – adagia (całkowity brak możliwości połykania, nawet pokarmów płynnych i śliny)

Utrudnione przechodzenie pokarmu przez zwężony odcinek przełyku powoduje nasilenie perystaltyki (skurczów mięśniówki przełyku), co objawia się występowaniem bólów zamostkowych po przyjęciu pokarmu. Stałe bóle są natomiast wynikiem raczej naciekania przez nowotwór tkanek okołoprzełykowych. Przeszkoda w przechodzeniu pokarmów jest przyczyną nudności i wymiotów, a raczej zwracania pokarmów, które nie przechodzą do dalszej części przewodu pokarmowego (regurgitatio).

Utrata masy ciała jest związana zarówno z problemami w przyjmowaniu pokarmów (objaw wczesny) jak i z wyniszczeniem nowotworowym w zaawansowanej, przerzutowej postaci choroby (objaw późny). Stany te należy różnicować, gdyż wymagają różnego sposobu postępowania leczniczego.

Objawem wskazującym na zaawansowaną postać raka przełyku jest poprawa połykania po uprzednich problemach w przyjmowaniu pokarmów. Objaw ten, często współistniejący z nieprzyjemnym zapachem z ust (fetor ex ore) jest związany z rozpadem guza nowotworowego, co umożliwia poprawę połykania.

Naciekanie raka przełyku na nerw krtaniowy wsteczny powoduje wystąpienie chrypki. Naciekanie na drogi oddechowe może spowodować duszności, kaszel lub krwotok – w zależności od stopnia ucisku na drogi oddechowe i stopnia ich nacieczenia. Naciekanie nowotworu na aortę może spowodować masywny krwotok, kończący się zgonem chorego.

Wszystkie wymienione objawy są objawami późnymi. Wczesny rak przełyku przebiega bezobjawowo i w związku z tym jest wykrywany sporadycznie np. w trakcie badania endoskopowego wykonywanego z innych przyczyn lub w profilaktycznych badaniach endoskopowych (badania takie prowadzone są w Japonii i Chinach, gdzie zachorowalność na raka przełyku jest duża).

Badania diagnostyczne

Badania diagnostyczne służą do ustalenia rozpoznania, oceny stopnia zaawansowania klinicznego i oceny możliwości leczenia. U chorego, który zgłasza się z objawami sugerującymi możliwość występowanie nowotworów górnego odcinka przewodu pokarmowego, badania diagnostyczne należy rozpocząć od badania klinicznego. Ocenia się stan odżywienia (utrata masy ciała powyżej 30% sugeruje chorobę zaawansowaną, która może być trudna w aspekcie leczenia radykalnego). Należy pamiętać, że guz typu lejkowatego stosunkowo szybko daje objawy utrudnienia połykania (dysfagia) przy relatywnie małej utracie masy ciała. Oczywiście ważny jest czas, jaki upłynął od wystąpienia początków dysfagii do momentu zgłoszenia się chorego do lekarza. Często zdarza się, że chory z rakiem przełyku zgłasza się do leczenia dopiero wówczas, gdy nie może połykać już pokarmów płynnych.

Badanie powinno obejmować ocenę węzłów chłonnych nadobojczykowych. Ich powiększenie może być związane z przerzutami, co przy umiejscowieniu w części środkowej (najczęstsze umiejscowienie raka płaskonabłonkowego przełyku) lub dolnej jest objawem zaawansowanej choroby nowotworowej i powoduje dyskwalifikację chorego od leczenia radykalnego. Fetor ex ore świadczy o rozpadzie guza, zwłaszcza gdy chory zgłasza gwałtowną poprawę w połykaniu.

Badania endoskopowe, pobranie wycinków

Dla rozpoznania raka przełyku należy wykonać badanie endoskopowe z pobraniem wycinków guza do badania histopatologicznego. W przypadku martwicy w części guza należy zdjąć szczypczykami tkanki martwe i pobrać wycinki z głębszych, nie martwiczych, tkanek guza. Wycinki z guza pokrytego tkankami martwymi są najczęstszą przyczyną błędów diagnostycznych w ocenie endoskopowej.

W niektórych przypadkach, gdy guz jest umiejscowiony śródściennie, pobranie wycinków może być utrudnione, a także niebezpieczne dla chorego, gdyż może spowodować perforację (przedziurawienie) ściany przełyku. Sytuacja taka doprowadza do zapalenia śródpiersia tylnego (obszar anatomiczny, w którym umiejscowiony jest m.in. przełyk) i wymaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Nierozpoznane uszkodzenie ściany przełyku może doprowadzić do masywnego zapalenia śródpiersia i zgonu chorego.

Guz umiejscowiony w części środkowej lub górnej przełyku wymaga wykonania bronchofiberoskopii (badanie endoskopowe dróg oddechowych). Badanie to ma na celu ocenę ewentualnego naciekania dróg oddechowych przez guz nowotworowy przełyku, co dyskwalifikuje chorego od leczenia radykalnego. Wskazaniem do wykonania tego badania jest występowanie takich objawów jak kaszel, chrypka, odksztuszanie treścią krwistą czy duszności.

Badania radiologiczne

Badanie radiologiczne przełyku z kontrastem (uropolina, baryt) służą uzyskaniu informacji na temat wielkości guza, stopnia zamknięcia przełyku, typu radiologicznego guza oraz, pośrednio, stopnia naciekania okolicznych tkanek. Ta ostatnia ocena polega na pomiarze kąta pomiędzy osią przełyku powyżej i poniżej guza. Jeśli odchylenie osi przełyku jest większe aniżeli 30 stopni, może to świadczyć o naciekaniu okolicznych tkanek i nieoperacyjności guza.

Badanie radiologiczne klatki piersiowej ma na celu ocenę płuc pod kątem istnienia przerzutów raka przełyku, zaburzeń powietrzności płuca (niedodma), które mogą być spowodowane naciekaniem oskrzeli przez guz nowotworowy. Dodatkowe informacje, takie jak istnienie bulli rozedmowych, zmian zapalnych i innych ma wpływ odnośnie kwalifikacji chorego do poszczególnych rodzajów leczenia.

Tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa powinna być wykonana w każdym przypadku u chorego z rakiem przełyku, który jest potencjalnym kandydatem do leczenia operacyjnego lub radioterapii. Badanie to pozwala na ocenę zarówno wielkości guza, jak i stopnia zaawansowania miejscowego (powiększone przerzutowo regionalne węzły chłonne, naciekanie innych narządów przez guza nowotworowy). Ograniczeniem tego badania jest częsta rozbieżność pomiędzy oceną przylegania guza do sąsiednich narządów (T3 – guz operacyjny) a ich naciekaniem (T4 – guz nacieka okoliczne tkanki – zmiana nieoperacyjna), co weryfikowane jest dopiero w trakcie zabiegu operacyjnego.

Badania USG

Ultrasonografia jamy brzusznej jest pomocna w ocenie przerzutów do wątroby, powiększenia węzłów chłonnych pod przeponą oraz naciekania przez nowotwór odnóg przepony. Jest wykonywana także w celu oceny węzłów szyjnych i nadobojczykowych.

Ultrasonografia endoskopowa (EUS – endoscopic ultrasonography) pozwala na dokładną ocenę miejscowego stopnia zaawansowania (grubość nacieku w ścianie przełyku, ocena okołoprzełykowych węzłów chłonnych). Ograniczeniem tej metody jest jej dostępność sprzętowa.

Klasyfikacja kliniczna i patomorfologiczna

Rak płaskonabłonkowy przełyku występuje najczęściej w części środkowej (około 50% przypadków) i części dolnej (około 45% przypadków wraz z rakiem typu gruczołowego). Umiejscowienie raka w tych częściach przełyku wymaga leczenia chirurgicznego. W górnej części przełyku rak występuje jedynie u około 2% do 5% chorych. Leczeniem z wybory w tym umiejscowieniu nowotworu jest radioterapia.

Naciek nowotworowy szerzy się zarówno wzdłuż długiej osi przełyku, jak i w kierunku poprzecznym do jego osi, naciekając poszczególne warstwy przełyku, a następnie tkanki otaczające. Brak błony surowiczej pozwala na łatwe naciekanie otaczających tkanek oraz narządów leżących w sąsiedztwie: oskrzela, płuco, aorta i duże naczynia, osierdzie, przeponę. Przerzuty powstają najczęściej drogami limfatycznymi, rzadziej krwionośnymi. Przerzuty w węzłach chłonnych znajdowanych w trakcie operacji występują u ponad 80% chorych.

Klasyfikacja TNM (wg AJCC Cancer Staging)

Cecha T – Guz pierwotny

T0 – brak guza pierwotnego
Tis – rak nie naciekający (in situ)
T1 – guz nacieka blaszkę właściwą lub warstwę podsurowiczą
T2 – guz nacieka mięśniówkę właściwą
T3 – guz nacieka przydankę
T4 – guz nacieka okoliczne narządy

Cecha N – Węzły chłonne

Nx – nie można ocenić regionalnych węzłów chłonnych
N0 – brak przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych
N1 – obecne przerzuty w regionalnych węzłach chłonnych

Cecha M – Przerzuty odległe

Mx – nie można ocenić przerzutów odległych
M0 – brak przerzutów odległych
M1 – obecne przerzuty odległe


Klasyfikacja histopatologiczna

Najczęstsza postacią nowotworu złośliwego przełyku jest rak płaskonabłonkowy (carcinoma planoepitheliale). Większość guzów o tym utkaniu histologicznym występuje w środkowej i dolnej części przełyku. Najczęstszą postacią jest typ polipowaty (60% przypadków), następnie typ wrzodziejący (25%) oraz typ płaski (15%). Ten ostatni typ rokuje lepiej niż dwa pozostałe. Rak płaskonabłonkowy rozwija się na podłożu zmian dysplastycznych.

Ze względu na znaczny stopień zaawansowania raka przełyku w momencie zgłaszania się chorych do leczenia, rokowanie jest złe. Ogółem 5 lat przeżywa około 5% - 10%. Rokowanie jest lepsze we wczesnych zmianach ograniczonych do nabłonka (5-letnie przeżycie wynosi około 90%). Zajęcie przez nowotwór błony podśluzowej zmniejsza przeżycie 5-letnie do 50% chorych, zaś w przypadku przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych do poniżej 20%.

Poza rakiem płaskonabłonkowym mogą występować inne postacie raka przełyku. Rzadkimi postaciami jest mieszana postać raka płaskonabłonkowego i mięsaka (carcinosarcoma) oraz rak płaskonabłonkowy bazaloidalny. Ten ostatni typ jest bardzo złośliwy, zaś rokowanie jest niekorzystne.

Postacią raka występującego w dolnej części przełyku na bazie tzw. przełyku Barretta (ogniska nabłonka gruczołowego w dolnej części przełyku) jest rak gruczołowy (adenocarcinoma esophagei). Zaawansowany rak gruczołowy rokuje bardzo źle. Wczesna postać powstała na bazie dysfagii (rak in-situ) rokuje korzystnie w przypadku podjęcia leczenia chirurgicznego.

Leczenie raka przełyku

Leczenie chirurgiczne

Leczeniem z wyboru operacyjnych postaci raka przełyku, umiejscowionych w dolnym i środkowym jego odcinku, jest zabieg operacyjny. Ze względu konieczność, zazwyczaj, otwarcia dwóch jam ciała: jamy brzusznej i klatki piersiowej oraz stopień trudności technicznych, zabieg ten należy do jednych z najtrudniejszych i obciążających chorego w chirurgii. Bardzo istotną sprawą jest prawidłowa ocena wydolności chorego pod względem oddechowym, krążeniowym oraz ogólnym stopniem wydolności. Chorzy wyniszczeni, z zaburzeniami oddychania, nie kwalifikują się do chirurgicznego leczenia radykalnego. W takich przypadkach należy rozważyć odpowiedni sposób leczenia paliatywnego. Podstawowa metodą radykalnego chirurgicznego leczenia raka przełyku jest wycięcie całego piersiowego i podprzeponowego odcinka przełyku wraz z regionalnymi węzłami chłonnymi.

Najczęściej wykonywanym zabiegiem jest operacja sposobem Akiyamy. Polega ona na wycięciu dolnego i środkowego odcinka przełyku, do którego dochodzi się poprzez otwarcie jamy brzusznej i klatki piersiowej, uwolnieniu żołądka i przemieszczeniu go w przestrzeni zamostkowej (w śródpiersiu przednim) na szyję, gdzie wykonuje się zespolenie szyjnego odcinka przełyku z żołądkiem.

Rzadziej stosowaną odmianą operacji sposobem Akiyamy jest operacja sposobem Mc Klown. Różnica polega na przemieszczeniu żołądka na szyję, nie za mostkiem, ale przez śródpiersi tylne, w miejscu po usuniętym przełyku. Wadą tego typu operacji jest to, że w przypadku konieczności wykonania radioterapii śródpiersia tylnego (np. z powodu zaawansowanego guza przełyku, naciekania torebki węzłów chłonnych przez przerzuty) uszkodzeniu popromiennemu może ulec znajdujący się tam, przemieszczony żołądek.

Innym zabiegiem, wykonywanym bez otwierania klatki piersiowej ale z zespoleniem na szyi, jest zabieg sposobem Tunera-Orringera. Zabieg ten polega na wypreparowaniu przełyku od strony jamy brzusznej i szyi, a następnie przeciągnięciu go z wyłonieniem żołądka na szyję, gdzie, po odcięciu części dolnej i środkowej przełyku, żołądek zespala się z częścią szyjną przełyku. W tym zabiegu nie ma możliwości wycięcia węzłów chłonnych śródpiersiowych (limfadenektomia), w związku z czym wskazaniem do wykonania tej operacji jest wczesny rak przełyku lub znacznego stopnia dysplazja, będąca stanem przednowotworowym, gdzie prawdopodobieństwo wystąpienia przerzutów do węzłów chłonnych jest minimalne. Zabieg ten jest także stosowany w przypadku guzów umiejscowionych w dolnym odcinku przełyku u chorych, u których zabieg z otwarciem klatki piersiowej byłby zbyt dużym obciążeniem ze względu na stan ogólny i współistniejące choroby. W operacji sposobem Tunera-Orringera coraz częściej wykonuje się limfadenektomię za pomocą laparoskopii (torakolaparoskopia), która jest uzupełnieniem zabiegu samego wycięcia przełyku.

We wszystkich w/w zabiegach zespolenie części szyjnej przełyku z żołądkiem wykonuje się na wysokości szyi. W przypadku nieszczelności zespolenia wytwarza się przetoka, przez którą odprowadzana jest treść ropna i ślina. Przetoka ta i nieszczelność zespolenia zazwyczaj goją się samoistnie w ciągu miesiąca. Powikłanie to, jeśli nie ma zaciekania treści ropnej do śródpiersia, nie stanowi zagrożenia dla życia, gdyż treść z nieszczelnego zespolenia jest odprowadzana na zewnątrz.

Inaczej ma się sytuacja w przypadku, gdy operacja polega na wycięciu częściowym przełyku wraz z guzem (resekcja subtotalna śródpiersiowego odcinka przełyku). Do zabiegów takich należy zabieg sposobem Lewis-Tunnera (otwarcie klatki piersiowej po stronie prawej) oraz sposobem Gordon-Jacka (otwarcie klatki piersiowej po stronie lewej). W przypadku nieszczelności zespolenia przełykowo-żoładkowego treść ropna wylewa się do śródpiersia tylnego i wywołuje jego zapalenie, co stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia. Z tego powodu zabiegi z wykonaniem zespolenia w klatce piersiowej są mniej popularne aniżeli z zespoleniem na szyi.

Żołądek jest narządem używanym najczęściej do odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego w sposób naturalny. Jednak w niektórych przypadkach nie można go użyć i wówczas rekonstrukcję przewodu pokarmowego dokonuje się z użyciem uszypułowanego odcinka jelita grubego. Sytuacja taka ma miejsce np. w przypadku gdy chory przeszedł wcześniej całkowita lub częściową resekcję (wycięcie) żołądka z powodu innych zmian chorobowych. Rzadkim powikłaniem operacji wycięcia przełyku jest martwica żołądka użytego do odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego. Wówczas, po usunięciu martwiczego żołądka, rekonstrukcji dokonuje się z użyciem wstawki z jelita grubego.

W ramach badań klinicznych wykorzystuje się do odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego jelito cienkie, które stosowane jest jako wolny przeszczep alogeniczny (z tkanek własnych chorego). Wykonuje się wówczas zespolenie naczyniowe pomiędzy naczyniami jelita cienkiego a naczyniami doprowadzającymi ukrwienie (np. naczynia tarczowe dolne).

Integralną częścią zabiegu radykalnego wycięcia przełyku jest usunięcie regionalnych węzłów chłonnych (limfadenektomia). Istnieje wiele teorii na temat zakresu i konieczności usuwania węzłów chłonnych w raku przełyku. Większość chirurgów uznaje, że podstawowym zakresem wycięcia węzłów chłonnych u chorych na raka przełyku jest wycięcie węzłów śródpiersiowych i węzłów nadbrzusza (tzw. limfadenektomia dwupolowa).

Radioterapia, Chemioterapia, Leczenie skojarzone

Radioterapia jest leczeniem z wybory w przypadku raka przełyku umiejscowionego w odcinku szyjnym. Radioterapia jest wskazana także u chorych, którzy z różnych powodów nie kwalifikują się do zabiegu operacyjnego (zły stan ogólny, brak zgody na wykonanie operacji chirurgicznej). Dawka radykalna wynosi 60 Gy. Ze względu na toksyczność jest rzadko stosowana. Częściej stosuje się dawkę 30 Gy, także w przypadku leczenia paliatywnego.

W ramach badań klinicznych radioterapię stosuje się jako przygotowanie do zabiegu, w celu uzyskania zmniejszenia masy guza (remisja całkowita, remisja częściowa). Może być stosowana sama lub w skojarzeniu z chemioterapią.
W dotychczas wykonanych badaniach brak jest jednoznacznego, przekonywującego zdania na temat korzyści samej radioterapii lub radiochemioterapii w porównaniu do leczenia chirurgicznego.

Skojarzone leczenie za pomocą radioterapii i operacji lub radiochemioterapii i operacji przynosi korzyść w postaci wydłużenia przeżycia jedynie w grupie chorych, u których uzyskano całkowita remisję. Jednak odsetek tych chorych jest niewielki, brak jest możliwości odpowiedniej kwalifikacji chorych do leczenia skojarzonego, zaś ilość powikłań toksycznych związanych z radiochemioterapią, w tym także śmiertelnych, nie uzasadnia stosowania tej metody jako postępowania rutynowego.

Schematy chemioterapii stosowane w leczeniu raka przełyku:

FP – 5-fluorouracyl, cisplatyna
2 cykle: cisplatyna 80 mg/m2 dożylnie w 1 dniu cyklu, fluorouracyl 800 mg/m2 dożylnie w 1-4 dniu cyklu w ciągłym 24-godzinnym wlewie co 3 tygodnie

MF – mitomycyna, fluorouracyl
1 cykl: mitomycyna 10 mg/ m2 dożylnie w dniu 1, fluorouracyl 1000 mg/ m2 /dzień dożylnie we wlewie ciągłym w dniach 1-4 i 29-32

MBC – metotreksat, bleomycyna, cisplatyna
Co 21 dni: metotreksat 40 mg/ m2 dożylnie w dniu 1 i 14, bleomycyna 10 jednostek domięśniowo w dniu 1, 8 i 15, cisplatyna 50 mg/ m2 dożylnie w dniu 4

FAP – fluorouracyl, doksorubicyna, cisplatyna
Co 4 tygodnie: fluorouracyl 600 mg/ m2 dożylnie w dniu 1 i 8, doksorubicyna 30 mg/ m2 dożylnie w dniu 1, cisplatyna 75 mg/ m2 dożylnie w dniu 1


Leczenie paliatywne

Celem leczenia paliatywnego jest likwidacja lub zmniejszenie dolegliwości chorego, który nie kwalifikuje się do leczenia radykalnego z powodu znacznego zaawansowania guza lub obecności przerzutów odległych.

W przypadku raka przełyku najczęstsza dolegliwością związaną z choroba są zaburzenia połykania do całkowitej afagii włącznie. Stan ten powoduje chudnięcie i osłabienie chorego. Jeśli jest to stan spowodowany jedynie zaburzeniami połykania a nie wyniszczeniem nowotworowym (kacheksja), to udrożnienie przełyku lub przywrócenie możliwości przyjmowania pokarmów inną drogą może doprowadzić do poprawy stanu ogólnego chorego.

W celu udrożnienia światła przełyku zamkniętego przez guz możemy wykonać leczenie za pomocą:
- rozszerzanie mechaniczne
- założenie protezy sztywnej
- założenie protezy samorozprężającej się
- udrożnienie za pomocą lasera
- udrożnienie za pomocą koagulacji bipolarnej
- ostrzykiwanie guza środkami powodującymi jego martwicę
- zastosowanie radioterapii zewnętrznej (teleterapia)
- zastosowanie radioterapii miejscowej (brachyterapia)

Z wymienionych wyżej sposobów leczenia dysfagii najczęściej stosuje się protezy samorozprężające się, laseroterapię, radioterapię zewnętrzna i zewnętrzną.

W przypadku, gdy nie ma technicznych możliwości wykonania powyższych sposobów leczenia, lub stan chorego wymaga szybkiej podaży pokarmów (wyniszczenie), należy rozważyć założenie przetoki do karmienia do jelita cienkiego (zabieg Tawela) lub do żołądka (przetoka Kadera).

Rokowania w przypadkach raka przełyku

Rokowania w przypadku raka przełyku są złe. Wynikają one z ograniczeń w możliwości leczenia radykalnego związanych z dużym stopniem zawansowania choroby w momencie zgłaszania się chorych do leczenia. Ogółem 5-letnie przeżycie nie przekracza 5%. Większość chorych umiera w pierwszym roku od rozpoznania choroby. Średnie przeżycie chorych, u których zastosowano jedynie leczenie paliatywne wynosi 6 miesięcy.




Opracowanie:
dr hab. n.med. Tomasz Jastrzębski,
specjalista chirurgii onkologicznej, specjalista chirurgii ogólnej


Inne materiały na temat raka przełyku



» powrót na początek strony