Menu

Rakowiak przewodu pokarmowego

Rakowiaki s─ů guzami wywodz─ůcymi si─Ö z kom├│rek endokrynnych nale┼╝─ůcych do systemu APUD. Najcz─Östszym umiejscowieniem rakowiaka jest przew├│d pokarmowy (85%), p┼éuco (10%), inne narz─ůdy rzadko (5%): gard┼éo, grasica, nerki, jajnik, prostata, brodawka Vatera, sk├│ra. Cz─Östo┼Ť─ç wyst─Öpowania wynosi od 2/100.000 ÔÇô 8/100.000.

Najcz─Östszym umiejscowieniem w przewodzie pokarmowym jest wyrostek robaczkowy (50%), jelito kr─Öte (25%), odbytnica (15%), okr─Ö┼╝nica (7%), ┼╝o┼é─ůdek (2%).

Rakowiaki wyrostka robaczkowego s─ů znajdowane zazwyczaj przypadkowo, przy wyci─Öciu wyrostka z powodu jego zapalenia, zazwyczaj u m┼éodych ludzi (przeci─Ötnie 1 przypadek rakowiaka na 300 appendektomii). Ze wzgl─Ödu na dystalne umiejscowienie w wyrostku uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e nie stanowi on przyczyny appendicitis. Rakowiaki o innym umiejscowieniu dotycz─ů zazwyczaj os├│b w wieku od 40 do 80 lat.

Rakowiaki s─ů nowotworami hormonalnie czynnymi. Oznacza to, ┼╝e wydzielaj─ů aktywnie hormony np. serotonin─Ö. Rakowiaki wytwarzaj─ů tak┼╝e inne substancje, jak: bradykinin─Ö, histamin─Ö, gastryn─Ö, dopamin─Ö, katecholaminy, wazopresyn─Ö, prostaglandyny, substancj─Ö P, ACTH, motylin─Ö i inne.

Przerzuty wyst─Öpuj─ů w zale┼╝no┼Ťci od umiejscowienia i wielko┼Ťci guza. Rakowiaki wyrostka robaczkowego daj─ů przerzuty w oko┼éo 2%, podczas gdy rakowiaki jelita grubego w 65% za┼Ť rakowiaki jelita cienkiego ÔÇô 35%. Przerzuty wyst─Öpuj─ů zazwyczaj do w─ůtroby, w─Öz┼é├│w ch┼éonnych i ko┼Ťci. Guzy wielko┼Ťci powy┼╝ej 2 cm cechuje wi─Öksza zdolno┼Ť─ç do przerzutowania. Nale┼╝y pami─Öta─ç, ┼╝e rakowiaki, szczeg├│lnie umiejscowione w przewodzie pokarmowym mog─ů wyst─Öpowa─ç wieloogniskowo.

U 30% chorych z rakowiakiem istniej─ů synchronicznie inne histologicznie nowotwory przewodu pokarmowego.

Klasyczny zesp├│┼é rakowiaka wyst─Öpuje u oko┼éo 10% chorych. Sk┼éadaj─ů si─Ö na niego takie objawy jak: zaczerwienienie sk├│ry twarzy i g├│rnej cz─Ö┼Ťci tu┼éowia, biegunka, duszno┼Ť─ç o charakterze astmatycznym. Napad trwa zazwyczaj oko┼éo 30 minut i uwa┼╝any jest za p├│┼║ny objaw. Czynnikami wywo┼éuj─ůcymi napad mo┼╝e by─ç alkohol, ucisk guza, niepok├│j, wysi┼éek fizyczny, spo┼╝ycie pokarmu.

Do innych objaw├│w, kt├│re mog─ů pojawia─ç si─Ö w tym nowotworze s─ů: wzmo┼╝ona potliwo┼Ť─ç, ┼Ťwi─ůd sk├│ry, zaburzenia ci┼Ťnienia krwi, zesp├│┼é z┼éego wch┼éaniania, b├│le brzucha, ┼╝├│┼étaczka. U chorych z podwy┼╝szonym d┼éugotrwale poziomem serotoniny mog─ů wyst─Öpowa─ç powik┼éania w postaci zw┼é├│knienia zastawki tr├│jdzielnej serca, nadci┼Ťnienia p┼éucnego, teleangiektazji, niedob├│ru tryptofanu (pelagra).

Ze wzgl─Ödu na czasowe uwalnianie serotoniny przez guz klasyczne badanie moczu na obecno┼Ť─ç kwasy 5-hydroksyindolooctowego mo┼╝e by─ç negatywne. Za wynik pozytywny uwa┼╝a si─Ö warto┼Ťci powy┼╝ej 9 mg/L. W przypadkach negatywnych zaleca si─Ö wykonanie testu z pentagastryn─ů lub adrenalin─ů (w warunkach szpitalnych!).

Stosuje się także oznaczenia bardziej trwałych produktów rakowiaka takich jak prekursor serotoniny chromogranina A lub substancja P.

Badania, kt├│re wykonuje si─Ö zazwyczaj w przypadku podejrzenia rakowiaka, takie jak klasyczna tomografia komputerowa, kontrastowe badanie przewodu pokarmowego, s─ů na og├│┼é ma┼éo przydatne w przypadkach guz├│w o ma┼éym rozmiarze. Wi─Öksz─ů warto┼Ť─ç ma tomografia spiralna z ocen─ů unaczynienia oraz scyntygrafia receptor├│w somatostatynowych (Octreotid In111).

Tak┼╝e ileoskopia dystalnej cz─Ö┼Ťci jelita kr─Ötego ma wi─Öksz─ů warto┼Ť─ç diagnostyczn─ů i pozwala na wykrycie nawet ma┼éych ognisk rakowiaka o umiejscowieniu w jelicie kr─Ötym, odbytnicy i okr─Ö┼╝nicy.

- alergiczne reakcje sk├│rne
- rak rdzeniasty tarczycy
- guz chromochłonny
- mastocytoza z┼éo┼Ťliwa

Ze wzgl─Ödu na potencjaln─ů z┼éo┼Ťliwo┼Ť─ç rakowiak├│w leczeniem z wyboru jest ich radykalne wyci─Öcie. W przypadku rakowiaka wyrostka robaczkowego, gdy nie przekracza on 1 cm i nie przekracza surowic├│wki wykonana appendektomia zazwyczaj wystarcza. W przypadkach o niewielkim zaawansowaniu guza w wyrostku niekt├│rzy preferuj─ů zabiegi laparoskopowe. Guzy o wi─Ökszej ┼Ťrednicy, naciekaj─ůce surowic├│wk─Ö, nale┼╝y leczy─ç poprzez wykonanie hemokolektomii prawostronnej wraz z wyci─Öciem regionalnych w─Öz┼é├│w ch┼éonnych.

W przypadku innej lokalizacji ni┼╝ wyrostek nale┼╝y wykona─ç zabieg wyci─Öcia radykalnego z odpowiednim marginesem tkanek otaczaj─ůcych. W ka┼╝dym przypadku nale┼╝y dok┼éadnie zbada─ç pozosta┼ée odcinki przewodu pokarmowego ze wzgl─Ödu na cz─Öst─ů wieloogniskowo┼Ť─ç rakowiaka. Zawsze nale┼╝y zbada─ç w─ůtrob─Ö i w przypadku resekcyjnych przerzut├│w nale┼╝y je wyci─ů─ç jednoczasowo.

Uwa┼╝a si─Ö, ┼╝e chemioterapia jest ma┼éo skuteczna w rakowiaku. Podejmowane pr├│by leczenia z u┼╝yciem streptozocyny, 5-fluorouracylu, DTIC, cyklofosfamidu, adriamycyny, mitomycyny C ÔÇô nie przynios┼éy zadowalaj─ůcych rezultat├│w. Nieco lepsze wyniki uzyskano drog─ů chemioterapii dot─Ötniczej (przerzuty do w─ůtroby).

Ma najwi─Öksze zastosowanie w przypadku zmian nieoperacyjnych i przerzutowych. Polega na podawaniu oktreotydu, interferonu-╬▒, antagonist├│w receptora H2, preparat├│w opium, metyloserginy, cyproheptadyny.

Guzy ┼Ťrednicy poni┼╝ej 2 cm, bez przerzut├│w (g┼é├│wnie rakowiaki wyrostka robaczkowego) ÔÇô 5 letnie prze┼╝ycie wynosi do 100%. Guzy resekcyjne powy┼╝ej 2 cm ÔÇô 5 letnie prze┼╝ycie wynosi od 40% do 60%. W przypadku wyst─ůpienia przerzut├│w do w─ůtroby ÔÇô 5 letnie prze┼╝ycie wynosi od 20% do 40%.


Opracowanie:
dr hab. n. med. Tomasz Jastrz─Öbski, prof. ndzw. GUMed
Klinika Chirurgii Onkologicznej
Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku

» powr├│t na pocz─ůtek strony

Obserwuj Onkonet na Facebooku

Preparat Nutridrink do leczenia ┼╝ywieniowego firmy Nutricia

preparat do leczenia ┼╝ywieniowego Nutridrink firmy Nutricia

Przygotowanie ┼╝ywieniowe do leczenia chirurgicznego

Chorzy z nowotworami przewodu pokarmowego wykazuj─ů w wielu przypadkach cechy niedo┼╝ywienia, wynikaj─ůce zar├│wno z zaawansowania choroby (niedro┼╝no┼Ť─ç, biegunka, wymioty) jak i zmian metabolicznych, kt├│rych przyczyn─ů jest stres zwi─ůzany z powa┼╝n─ů chorob─ů.

Stan od┼╝ywienia jest jednym z czynnik├│w determinuj─ůcych wyb├│r metody leczenia. Z┼éy stan od┼╝ywienia mo┼╝e skutkowa─ç niemo┼╝no┼Ťci─ů przeprowadzenia leczenia operacyjnego czy chemioterapii. Wp┼éywa te┼╝ bezpo┼Ťrednio na wyniki wdro┼╝onego leczenia, mo┼╝liwo┼Ť─ç wyst─ůpienia powik┼éa┼ä i dalsze rokowania.

Istotne jest, aby ka┼╝dy pacjent by┼é nale┼╝ycie przygotowany do leczenia, a zw┼éaszcza do zabiegu chirurgicznego. Chorzy w z┼éym stanie od┼╝ywienia powinni otrzyma─ç wsparcie ┼╝ywieniowe przed zabiegiem (preparaty wysokobia┼ékowe, wysokokaloryczne). Leczenie ┼╝ywieniowe powinno by─ç nieod┼é─ůczn─ů cz─Ö┼Ťci─ů w┼éa┼Ťciwego procesu leczniczego.

Wi─Öcej informacji w dziale Leczenie ┼╝ywieniowe.